آیا بوسیدن ضریح شرک است؟

یکی از اشکلاتی که اخیرا توسط وهابیت به مذهب حقه شیعه اثنی عشریه گرفته می شود ، این است زیارت، متمسک شدن، متبرک شدن و  بوسیدن ضریح های اولیاء خدا از جمله ائمه معصومین را شرک می دانند. در پاسخ به این شبهه باید نکات زیر توجه داشت :

نکته ی اول : تمام زائران چنین مشاهد متبرکه ای خود ضریح مستقلا برایشان ارزش ندارد و ارزش ضریح و جایگاهی که در آن ابراز ارادت علاقه می کنند، به مشتی آهن ، سنگ، خاک و چوب نیست ، بلکه شرافت اشیاء و وسایل به واسطه افراد بزگواری است که در آنجا قرار دارند.

شرف المکان ، بالمکین. ارزش و شرافت و اعتبار یک جایگاه به فردی است که در آنجا قرار دارد. لذا اگر کسی ضریحی یا سنگ جایگاه مقدسی را می بوسد به واسطه شرافتی که از فرد صاحب بقعه دارد می باشد. به نوعی رفتار حسی و عاطفی خود را برای اولیاء زیارت شده اینگونه نشان میدهد.

نکته ی دوم : که افراد زیارت کننده اینگونه رفتارها را کاملا فطری و دلی انجام می دهند. یعنی اینگونه نیست که در دستور زیارت وارد شده باشد که حتما شبکه های ضریح گرفته شود یا بوسیده شود و ... این مدل رفتارها کاملا جنبه ذوقی و عاطفی از باطن فرد زیارت کننده دارد. در واقع اینگونه رفتارها از تمامی انسان ها با در نظر گرفتن تفاوت دینی ، اعتقادی و ارزشی همراه در کنار مزار عزیزانشان چنین رفتارهایی را انجام میدهند و اختصاص به مسلمانان یا شیعیان ندارد.

به طور مثال وقتی  مادری را دیدیم کنار قبر فرزند اش که بسیار او را دوست می دارد ، سنگ قبر را بوسید و آن را نوازش کرد و شروع به گریه و زاری کرد، هیچوقت نمیگوییم به خود سنگ محبت کرد. بلکه یک رفتار عاطفی از طرف مادر است که احساسات خود را نسبت به فرزند خود نشان دهد.

نکته ی سوم : زیارت کنندگان با رفتارهای فطری به نوعی احساس نزدیکی و آرامش با فرد زیارت کننده می رسند. مثلا کسی که زیارت حضرت رضا می رود و شروع به گریه ، بوسیدن سنگ و ضریح حرم مطهر می کند به حس آرامش و جلا پیدا کردن روح  و روانش می رسد. این رسیدن به آرامش و تخیله شدن احساسات به خاطر جایگاه مقدس و عنایات معنوی و باطنی حضرت می باشد.

در قرآن آیه ای داریم که با تامل در آن میتوانیم دست بیابیم نه تنها بوسیدن و متبرک شدن به ضریح معصومین نه تنها شرک نمی باشد ، بلکه نشانه ای از ایمان است.

وَ قَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ ءَايَةَ مُلْكِهِ أَن يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ ءَالُ مُوسىَ‏ وَ ءَالُ هَرُونَ تحَْمِلُهُ الْمَلَئكَةُ  إِنَّ فىِ ذَالِكَ لاََيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ(248/بقره)

و نيز به ايشان گفت نشانه پادشاهى وى اين است كه صندوق معروف دوباره به شما بر مى‏گردد تا آرامشى از پروردگارتان باشد و باقى مانده‏اى از آنچه خدا به خاندان موسى و هارون داده بود در آن است فرشتگان آن را حمل مى‏كنند كه در اين نشانه براى شما عبرتى هست اگر ايمان داشته باشيد (248)

آیه به صراحت بیان میدارد که تابوت قوم بنی اسرائیل با اینکه تخت چوبی بیش نیست، وسیله ای برای آرامش روانی در سایه ایمان می شود. حال ببینیم تابوت چیست.

تابوت يا صندوق عهد چه بود؟

" تابوت" در لغت به معنى صندوقى است كه از چوب مى‏سازند و اينكه مى‏بينيم به صندوق نقل و انتقال جنازه‏ها تابوت مى‏گويند به همين مناسبت است، اما بايد توجه داشت كه معنى اصلى تابوت اختصاصى به مردگان ندارد بلكه هر گونه صندوق چوبى را شامل مى‏شود.

در باره اين كه تابوت بنى اسرائيل و به عبارت ديگر" صندوق عهد" چه بوده و به دست چه كسى ساخته شد و محتويات آن را چه چيز تشكيل مى‏داد در روايات و تفاسير ما و همچنين در كتب" عهد قديم" (تورات) سخن بسيار است و از همه روشن‏تر چيزى است كه در احاديث اهل بيت ع و گفته‏هاى بعضى از مفسران مانند ابن عباس آمده است و آن اينكه:" تابوت" همان صندوقى بود كه مادر موسى او را در آن گذاشت و به دريا افكند و هنگامى كه به وسيله عمال فرعون از دريا گرفته شد و موسى را از آن بيرون آوردند هم چنان در دستگاه فرعون نگهدارى مى‏شد و سپس به دست بنى اسرائيل افتاد، بنى اسرائيل اين صندوق خاطره‏انگيز را محترم مى‏شمردند و به آن تبرك مى‏جستند.

موسى در واپسين روزهاى عمر خود الواح مقدس را كه احكام خدا بر آن نوشته شده بود به ضميمه زره خود و يادگارهاى ديگرى در آن نهاد، و به وصى خويش" يوشع بن نون" سپرد و به اين ترتيب اهميت اين صندوق در نظر بنى اسرائيل بيشتر شده و لذا در جنگهايى كه ميان آنان و دشمنان واقع مى‏شد آن را با خود مى‏بردند، و اثر روانى و معنوى خاصى در آنها مى‏گذارد، و لذا گفته‏اند تا هنگامى كه اين صندوق خاطره‏انگيز با آن محتويات مقدس در ميانشان بود، با سربلندى زندگى مى‏كردند، ولى تدريجا مبانى دينى آنها ضعيف شد و دشمنان بر آنها چيره شدند و آن صندوق را از آنها گرفتند، اما" اشموئيل" طبق آيات مورد بحث به آنها وعده داد كه به زودى صندوق عهد، به عنوان يك نشانه بر صدق گفتار او به آنها باز خواهد گشت.

از جمله" فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى‏ وَ آلُ هارُونَ" بر مى‏آيد كه اولا صندوق عهد، همان طور كه گفتيم محتوياتى داشت كه جمعيت بنى اسرائيل را آرامش مى‏بخشيد و در حوادث گوناگون نفوذ معنوى و اثر روانى در آنها داشت" فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ" و ثانيا قسمتى از يادگارهاى خاندان موسى و خاندان هارون نيز بعدها به محتويات آن افزوده شده بود.

بايد توجه داشت كه" سكينة" از ماده" سكون" به معنى آرامش است و  منظور از آن در اينجا آرامش دل و جان مى‏باشد.( تفسير نمونه، ج‏2، ص: 240-241)

وقتی که تابوت که در کودکی حضرت موسی در آن قرار داده شد، به نص صریح آیه قرآن وسیله رسیدن به آرامش قلب و قرار گرفتن دل و نداشتن اضطراب باطنى می شود. آیا قبور مطهر پیامبر اکرم و ائمه معصومین کمتر از تابوت حضرت موسی است؟

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و سوم مهر ۱۳۹۲ساعت 13:33  توسط محمد امین  |